Þegar úr róðri var komið, var aflinn borinn upp á skiptivöll, þar sem honum var skipt í svonefnd köst. Voru tveir hlutir í hverju kasti, en þeir, sem kast áttu saman og kallaðir voru hlutalagsmenn, skiptu því aftur á milli sín. Hlutafjöldi á skipi fór eftir tölu skipverja, sem var auðvitað misjöfn eftir stærð skipanna, […]
Fyrr á tímum höguðu menn róðrum yfirleitt eftir ástæðum á hverjum stað og að eigin vild. Um þá giltu engar reglur, er allir væru skyldir að hlíta. Hin fyrsta samþykkt, er þessi mál varðar og kunnugt er um á Stokkseyri, er samþykkt skipseigenda og formanna árið 1863 um notkun lóðar á vetrarvertíð, sem áður hefir
Árið 1881 urðu tvö sjóslys á Stokkseyri, er kostuðu 5 menn lífið, og á vertíðinni 1883 fórust þrjú skip í sama mánuði á Eyrarbakka og í Þorlákssöfn og með þeim 21 maður. Þessi hörmulegu slys urðu mörgum minnisstæð og vöktu án efa ýmsa til umhugsunar um það, hversu draga mætti úr broddi slíkra slysa, þá
Árið 1888 var stofnaður sjóður í því skyni að styrkja ekkjur, börn og aðra aðstandendur sjódrukknaðra félagsmanna. Nefndist hann Sjómanna.sjóður Árnessýslu og var stofnaður af gjöfum og tillögum, sem voru að upphæð 425 kr. 52 au. við árslok 1893. Aðalhvatamaður að sjóðsstofnuninni er talinn hafa verið Guðmundur Ísleifsson hreppstjóri á Háeyri.[note]Búnaðarrit 1906, 6. bls.[/note] Félagsmenn
Um þær mundir sem vermenn urðu flestir í veiðistöðvunum austanfjalls var sú merka nýjung upp tekin að stofna til kennslu eða nokkurs konar skólahalds fyrir sjómenn. Forgöngu um þetta hafði Jón Pálsson frá Syðra-Seli, síðar bankagjaldkeri í Reykjavík, og mun starfsemi þessi hafa byrjað 1890, að minnsta kosti í sumum verstöðvunum. Um tilefni skólastofnunarinnar kemst
Meðan aðeins fá skip gengu til fiskiveiða frá Stokkseyri, hefir sjór nær ein. göngu verið stundaður af heimamönnum. En því meira sem útgerð óx, því meiri varð þörfin á aðfluttum sjómönnum til þess að manna skipin. Reyndist enginn hörgull á sveitamönnum til þeirra starfa, en þeir, sem aðkomnir voru þannig, kölluðust vermenn.[note]Vermaður, verbúð, vertíð o.
Þegar rætt er um sjósókn og sjávarstörf, er ekki fullsögð sagan, ef ekki er minnzt á þann hlut, sem konur áttu þar að máli. Þó að störf þeirra væru mestmegnis unnin í landi, voru þau engu að síður hin mikilvægustu. Eg ræði hér þó ekki um þær andlegu þrekraunir, sem voru oft hlutskipti kvenna, er
Það er alkunna, að Stokkseyri er einhver mesta brimveiðistöð landsins, og raunar má furðu gegna, að þar skuli sjór hafa verið sóttur um aldir og það af slíku kappi og dugnaði sem stundum átti sér stað. Hér þurfti vissulega að hafa hugfast hið forna spakmæli: ,,Kapp er bezt með forsjá.“ Ef vel átti að fara,
Eina veiðarfæri Íslendinga um aldir var handfærið, sem þeir fluttu með sér hingað til lands úr átthögum sínum. Um veiðiskap er víða getið í fornum heimildum, og má til gamans minna á fornt mál um fiskidrátt. sem kemur fram í orðum Ólafs konungs helga við Þormóð Kolbrúnarskáld: ,,Framar hefir þú þá gert um vígin á
Allt frá landnámstíð hafa Íslendingar sjálfir smíðað skip og báta til notkunar við fiskveiðar, ferjuhald og flutninga innan lands. Smíðarefnið var ýmist innflutt timbur eða rekaviður, og sögur herma jafnvel, að haffær skip hafi í fornöld verið smíðuð hér á landi úr innlendum efniviði.[note]Íslendinga sögur I, 39, 263; VIII, 155.[/note] Þar eð skipasmíðar voru undirstaða
