Ekki er um auðugan garð að gresja um bókmenntir í Stokkseyrarhreppi fyrr á tímum. Þaðan er engin forn skinnbók komin, svo að menn viti, engin saga rituð, nema ef vera kynni Flóamanna saga, engar rímur ortar, enginn annáll skráður. Í hreppnum var aldrei neitt menntasetur, er menn gætu sótt til fyrirmynd eða hvatning til bóklegrar […]
Þeir, sem eitthvað hafa unnið að leiksýningum, skilja öðrum fremur, hvílíkum örðugleikum slík starfsemi er háð, þar sem heita má, að öll ytri skilyrði til hennar vanti, enginn kunnáttumaður um leikstjórn, enginn þjálfaður leikari, engir búningar eða áhöld, ekkert leikhús, en húsnæðið skólastofa eða lítill fundarsalur. Þannig háttaði víðast hvar til hér á landi á
Auk hinna opinberu skóla, sem nú hefir verið frá sagt um hríð, störfuðu einnig öðru hvoru einkaskólar á Stokkseyri, er haldið var uppi af áhuga einstakra manna. Þykir mér hlýða að geta þeirra hér stuttlega, eftir því sem tekizt hefir að afla vitneskju um þá. Elztur þessara einkaskóla var Hólsskólinn, sem svo var nefndur, en
Samkvæmt fræðslulögunum frá 1907 skyldi farkennslu haldið uppi í sveitum, þar sem ekki var til neitt fast skólasetur eða svo langt til þess að sækja, að börnunum væri ekki heimangöngu auðið af þeim sökum. Í Stokkseyrarhreppi hagaði svo til, að margir bæir uppi í sveitinni gátu ekki, eins og samgöngum var þá háttað, sent börn
128-Fræðsluhérað Stokkseyrarhrepps Read More »
Í fundargerð skólanefndar barnaskólans í Stokkseyrarhreppi hinum forna 1.nóv. 1878 segir svo: „Ísleifur Vernharðsson er af nefndinni fenginn til að kenna börnunum í vetur í Stokkseyrardeildinni. Var skólinn þar settur af sóknarprestinum með ræðu þann 17. október 1878, eftir að þau 16 börn, sem í hann ganga, höfðu verið yfirheyrð í bóklestri og þeim raðað.“Þetta
127-Barnaskólinn á Stokkseyri Read More »
Allt frá því er skólahald hófst í Stokkseyrarhreppi hinum forna árið 1852 og þangað til hreppnum var skipt árið 1897, starfaði barnaskóli þar lengst af á tveimur stöðum, önnur deildin á Eyrarbakka, en hin á Stokkseyri, og eru núverandi barnaskólar á þessum stöðum beint framhald af þeim. En þó að deildirnar væru tvær, áður en
126-Upphaf skólahalds í Stokkseyrarhreppi Read More »
Svo má heita, að öll menntun almúgans fyrr á tímum væri fengin í heimahúsum, lengstum með nokkru eftirliti af hálfu presta. Það eftirlit var þó einkanlega bundið við kunnáttu í kristnum fræðum, spurningar um trúarleg atriði í kirkjum og við húsvitjanir. Í kaþólskum sið var talsvert eftirlit í þessum efnum og ákveðnar kröfur gerðar til
125-Alþýðufræðsla fyrr á tímum Read More »
Eins og áður er getið, stofnaði Gísli Pálsson í Hoftúni sjóð til eflingar góðum kirkjusöng á Stokkseyri. Fer hér á eftir skipulagsskrá hans, svo að sjá megi ger, hvert var markmið gefandans. „1. gr. Sjóðurinn heitir Sönglistarsjóður Stokkseyrarkirkju, stofnaður 5. apríl 1928 af Gísla Pálssyni organleikara við Stokkseyrarkirkju, stofnfé kr. 250.00 – tvö hundruð og
124-Sönglistarsjóður Stokkseyrarkirkju Read More »
Um langan aldur hafa Stokkseyringar staðið framarlega um söngmennt og tónlist, þegar miðað er við það, sem almennt tíðkast hér á landi. Áhugi á þeim efnum virðist lengi hafa verið landlægur í Stokkseyrarhreppi, og kunnugt er þar um marga framúrskarandi söngmenn, þótt auðvitað ólærðir væru. Langt er síðan að því var veitt athygli, að mest
123-Forsöngvarar og sönglíf á Stokkseyri Read More »
Eins og áður er tekið fram, skyldi vera prestur heimilisfastur á Stokkseyri í kaþólskri tíð, sennilega frá því er kirkja var þar sett og fram undir lok 15. aldar. Á því skeiði hafa verið þar svonefndir kirkjuprestar, sem voru á fyrstu öldum kristninnar litlu betur settir en þrælar. Voru þeir mjög háðir kirkjueiganda og lifðu
122-Prestar og meðhjálparar Read More »
