Það lætur nærri, að telja megi á fingrum sér þá menn, sem nafngreindir eru í heimildum í Stokkseyrarhreppi á landnáms- og söguöld. Er þar fyrst og fremst um að ræða niðja landnámsmannanna Hásteins á Stokkseyri og Hallsteins á Framnesi. En þótt fátt sé kunnugt um hinar fyrstu kynslóðir þar í byggð, er það nóg til […]
011-Stokkseyringar á söguöld-Frá niðjum Hásteins Read More »
Í Íslendingabók Ara prests hins fróða Þorgilssonar, sem rituð er á árunum 1122-1133, er varðveitt hin elzta frásögn af byggingu Íslands, og er hún á þessa leið: ,,Ísland byggðist fyrst úr Norvegi á dögum Haralds ins hárfagra Hálfdanarsonar ins svarta í þann tíð, – – er Ívar Ragnarssonur loðbrókar lét drepa Eaðmund in helga Englakonung,
Af því, sem nú hefir verið sagt, vona eg, að ljóst megi verða, að samskipti fólks og lands og um leið saga byggðarlagsins sé að ýmsu leyti ofin öðrum þráðum í Stokkseyrarhreppi hinum forna en í nágrannasveitunum, þótt margt sé líka sameiginlegt með þeim. Í Stokkseyrarhreppi voru frá alda öðli samanslungnir tveir aðalatvinnuvegir þjóðarinnar, landbúnaður
009-Landið og fólkið Read More »
En hér hafa einnig farið fram annars konar landvinningar. Eins og fyrr var sagt, safnaðist fyrir mikið vatn í lægðinni innan við sjávarbakkann og myndaði nær samfelldan vatnaklasa eða flóð eftir endilöngum hreppnum frá Einarshöfn og austur fyrir Skipa. Sum útrennsli þeirra til sjávar höfðu stíflazt af upphlaði frá sjónum, eins og t. d. Háeyrará
008-Þurrkun landsins Read More »
Það var árið 1785, sem Petersen verzlunarstjóri á Eyrarbakka benti fyrstur manna, svo að kunnugt sé, yfirvöldunum á þá hættu, sem verzlunarstaðnum stafaði af sjónum. Varð það til þess, að Steindór sýslumaður Finnsson kvaddi þá um sumarið til 6 skilgóða menn af Eyrarbakka til þess að athuga aðstæður og gera tillögur um sjóvarnir á staðnum.
Fyrstu stórflóðin á Eyrum, sem um getur í heimildum, urðu á 14. öld. Árið 1316 segir Gottskálksannáll m. a. svo frá tíðindum: ,,Kom flóð svo mikið á Máríumessu síðari [þ. e. 8. september] um sumarið að xv nátta gömlu tungli, að sjór féll inn í allar inar fremri búðir á Eyrum suður, þar er menn
Engin tök eru á því að rekja nákvæmlega breytingar þær, sem orðið hafa á afstöðu láðs og lagar á þessum slóðum, síðan land byggðist. Til þess skortir allar beinar heimildir öldum saman, en draga má þó nokkrar líkur af örnefnum o. fl. Á seinni öldum verða heimildir fjölskrúðugri, og má þá margt af þeim ráða.
005-Landsig og landbrot Read More »
Úti fyrir ströndinni liggur breitt skerjabelti um 4-7 hundruð metra út frá landi, yfir að líta sem úfið hraun, er fær mildaðan svip af brúnu þangi og þara. Þar skiptast á óteljandi sker og flúðir, rif og grandar, rásir, lón og pollar í endalausri fjölbreytni. Þetta er fjaran, iðandi af lífi, þar sem síkvik sæalda
Stokkseyrarhreppur hinn forni er í lögun einna líkastur jafnarma þríhyrningi með hér um bil 9 km. grunnlínu að austan og topphorn vestur við Ölfusá; önnur langhliðin liggur um Breiðamýri á mörkum Sandvíkurhrepps, en hin með sjó og er um 15 km. að lengd. Að utanverðu, frá Ölfusá og austur fyrir Hraunsá, er byggðin öll með
003-Litast um á Eyrum Read More »
Til forna bar ströndin milli Þjórsár og Ölfusár sameiginlegt heiti og nefndist Eyrar. Mun nafnið hafa verið dregið af eyrum, er þar gengu í sjó fram og nöfn eins og Stokkseyri og Háeyri eru enn til vitnis um. Á sama hátt var bakkinn upp frá sjónum á öllu þessu svæði nefndur Eyrarbakki. Þykir mér rétt
002-Gömul byggðarnöfn Read More »
