Bjarki Sveinbjörnsson

Traðarholt er með elztu jörðum í Stokkseyrarhreppi, byggt af Atla Hásteinssyni landnámsmanns skömmu eftir aldamótin 900, að því er ætla má. ,,Atli átti allt milli Grímsár ok Rauðár. Hann bjó í Traðarholti,“ segir í Landnámabók (Íslendinga sögur I, 220). Þar bjuggu síðan niðjar Atla alla 10. öldina og sjálfsagt lengur, en heimildir skortir um það.

Bæjarnafnið Tóftar er karlkynsorð í fleirtölu, en samnafnið tóft, flt. tóftir (tættur), sem er kvenkynsorð, hefir haft áhrif á meðferð nafnsins, og er það því ritað Tóftir í flestum heimildum. Í manntali 1703 er rétt með nafnið farið. Sumir hafa talið, að þetta sé sami bær sem Stjörnusteinar, er síðar nefndust Ölvisstaðir, en Flóamanna saga

Syðra-Sel er hálflenda jarðarinnar Sels, sem að fornu var ein jörð, sjá Sel. Hálflendunnar er getið fyrst í bændatali 1681, og nefnist hún þar Sel neðra, en nálega ávallt síðan Syðra-Sel (Manntal 1703, Jarðabó·k ÁM. 1708 o.s.írv.}, og svo er enn. Frá því á 15. öld var Stokkseyrarkirkja eigandi jarðarinnar og allt fram yfir síðustu

Svanavatn er hálflenda hinnar fornu jarðar Kakkar, eftir að Kakkarhjáleiga hafði verið byggð úr jörðinni, sjá nánara um Kökk. Hálflenda þessi er fyrst nafngreind sem sérstakt býli í manntali 1703 og nefnist þá Efri-Kökkur. Á 18. öld festist smám saman við hana nafnið Mið-Kökkur, nefnd svo 1762 og jafnan síðan. Árið 1930 var jörðin skírð

Stokkseyri var landnámsjörð og stærsta höfuðbólið í Stokkseyrarhreppi, og er hreppurinn við hana kenndur. Jörðin var 60 hndr. eftir fornu mati og ávallt bændaeign á fyrri öldum. Þar hefir verið kirkjustaður síðan í fornöld og þingstaður hreppsins. Einnig hefir þar verið löggiltur verzlunarstaður síðan 1884, og allfjölmennt kauptún óx þar upp fyrir síðustu aldamót. Stokkseyrar

Stjörnusteinar eru aðeins nefndir í frásögninni um landnám í Stokkseyrarhreppi í Landnámabók og Flóamanna sögu eftir henni ( Íslendinga sögur I, 220; XII, 7), enda munu þeir snemma hafa lagzt í eyði. Gerðum Landnámabókar ber ekki saman um, hvort Stjörnusteinar eða Stokkseyri sé hinn eiginlegi landnámsbær. Sturlubók ein segir, að Hásteinn Atlason landnámsmaður hafi búið

Skipa er fyrst getið árið 1591 í byggingarbréfi Jóns Grímssonar fyrir jörðinni (Jarðaskjöl Árn. í Þjóðskjalasafni), en því næst árið 1605 í vitnisburði Kristínar Felixdóttur, konu Vopna-Teits, þar sem hún greinir frá dvalarstöðum sínum í æsku. Hún segist þá vera 74 ára gömul, hafa farið frá Hæringsstöðum að Skipum 11 vetra, en þaðan aftur að

Sel er fyrst nefnt, svo að kunnugt sé, í Gíslamáldaga Stokkseyrarkirkju frá 1560, þar sem sagt er, að í fyrsta lagi eigi kirkjan Sel, 20 hundraða jörð ( Ísl. fornbrs. XIII, 552, sbr. XV, 656). Í Vilkinsmáldaga Stokkseyrarkirkju frá 1397 er Sel ekki talið með eignum hennar. Má af því ráða, að kirkjan hafi ekki